Wie ziek wordt, heeft volgens de wet bescherming tegen ontslag en recht op doorbetaling van loon. Daar staan ook plichten tegenover, zoals meewerken aan re-integratie. Dit artikel beschrijft de belangrijkste regels.

Het opzegverbod tijdens ziekte

Tijdens de eerste 2 jaar van ziekte of arbeidsongeschiktheid mag een werkgever een werknemer in principe niet ontslaan. Dit heet het opzegverbod. De bescherming kan langer duren als de werkgever te weinig aan re-integratie heeft gedaan en daarom langer loon moet doorbetalen.

Uitzonderingen

Het opzegverbod bij ziekte geldt niet in een aantal situaties. UWV en de Rijksoverheid noemen onder meer:

  • de werknemer werkt zonder goede reden niet mee aan re-integratie, bijvoorbeeld door passend werk of omscholing te weigeren;
  • de werknemer werd ziek nadat de werkgever al toestemming voor ontslag bij UWV had gevraagd;
  • het contract wordt beëindigd tijdens de proeftijd;
  • een tijdelijk contract loopt af; dan vervalt het opzegverbod wegens ziekte.

Daarnaast kan de kantonrechter een contract ontbinden bij vaak, maar niet langdurig ziekteverzuim met onaanvaardbare gevolgen voor het bedrijf. De werkgever heeft daarvoor onder meer een deskundigenverklaring van UWV nodig.

Ontslag in strijd met het opzegverbod

Is een werknemer ontslagen terwijl het opzegverbod gold, dan kan de werknemer de werkgever eerst een brief sturen. Lost dat niets op, dan kan de werknemer naar de rechter. Volgens UWV geldt daarvoor een termijn van 2 maanden na het ontslag.

Loondoorbetaling bij ziekte

  • In het eerste ziektejaar betaalt de werkgever minstens 70% van het loon, en minimaal het minimumloon.
  • In het tweede ziektejaar betaalt de werkgever minstens 70% van het loon, maar hoeft niet aan te vullen tot het minimumloon. Komt het huishoudinkomen dan onder het sociaal minimum, dan kan bij UWV een toeslag worden aangevraagd.
  • Een cao of arbeidscontract kan een hogere doorbetaling regelen.
  • Bij ziekte door orgaandonatie, zwangerschap of bevalling geldt 100% loondoorbetaling.

Re-integratie: de Wet verbetering poortwachter

Tijdens ziekte werken werkgever en werknemer samen aan terugkeer naar werk. Volgens UWV gelden onder meer deze stappen:

  • De bedrijfsarts of arbodienst maakt een probleemanalyse. Daarin staat wat de werknemer nog wel en niet kan.
  • Werkgever en werknemer stellen samen een plan van aanpak op, uiterlijk 2 weken na de probleemanalyse.
  • Werkgever en werknemer bespreken minstens 1 keer in de 6 weken hoe de re-integratie verloopt en passen het plan zo nodig aan.

Loonsanctie

Bij een aanvraag voor een WIA-uitkering beoordeelt UWV of de werkgever genoeg aan re-integratie heeft gedaan. Is dat niet zo, dan kan UWV beslissen dat de werkgever het loon na 2 jaar (104 weken) ziekte nog maximaal 1 jaar moet doorbetalen. In die periode mag de werkgever de werknemer niet ontslaan.

Na 2 jaar ziekte

Na afloop van het opzegverbod kan de werkgever bij UWV een ontslagvergunning aanvragen. Dat kan vanaf 3 weken vóór het einde van het opzegverbod. UWV kijkt onder meer of:

  • de werknemer door ziekte het eigen werk niet meer kan doen;
  • het niet waarschijnlijk is dat de werknemer binnen 26 weken weer kan werken;
  • het werk niet kan worden aangepast en er geen andere passende functie is.

Een werknemer die na langdurige ziekte wordt ontslagen, heeft meestal recht op een transitievergoeding. Die bedraagt 1/3 bruto maandsalaris per dienstjaar, met in 2026 een maximum van € 102.000 bruto (of één jaarsalaris als dat hoger is). Het kabinet heeft voorgesteld de compensatieregeling voor werkgevers per 1 januari 2027 af te schaffen; dat voorstel gaat over de vergoeding aan de werkgever, niet over het recht van de werknemer.

Een vaststellingsovereenkomst tijdens ziekte

Werkgever en werknemer kunnen ook afspreken dat het contract eindigt (ontslag met wederzijds goedvinden). UWV wijst erop dat een zieke werknemer na zo'n ontslag mogelijk geen recht heeft op een uitkering. Bij een vaststellingsovereenkomst geldt een bedenktijd van 14 dagen.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.