De kosten van een advocaat verschillen sterk per advocaat en per zaak. Dit artikel geeft een overzicht van hoe de kosten zijn opgebouwd en welke regelingen er zijn om ze te betalen.

Wanneer is een advocaat verplicht?

Volgens de Nederlandse orde van advocaten (NOvA) is een advocaat wettelijk verplicht in de meeste civiele zaken bij de rechtbank, het gerechtshof en de Hoge Raad, in familiezaken bij die rechters en in strafzaken in cassatie bij de Hoge Raad. Op rechtspraak.nl staat per onderwerp of een advocaat verplicht is. In andere zaken kan iemand zelf procederen of zich laten bijstaan door bijvoorbeeld een jurist.

Hoe bepaalt een advocaat het tarief?

Advocaten mogen zelf bepalen hoeveel zij vragen. Er is geen wettelijk vastgesteld uurtarief. De hoogte hangt onder meer af van het soort kantoor en de ervaring en specialisatie van de advocaat. Advocaten kunnen in overleg met de cliënt kiezen voor:

  • een uurtarief: de cliënt betaalt voor de tijd die aan de zaak wordt besteed, zoals gesprekken, correspondentie, het bestuderen van stukken en zittingen;
  • een vaste prijs voor een bepaalde zaak of handeling.

De NOvA noemt een aantal onderwerpen die vaak in een eerste gesprek aan bod komen: de verwachte duur van de zaak, de kans van slagen, de risico's en de verwachte kosten. De afspraken over de opdracht en de financiële gevolgen worden doorgaans vastgelegd in een schriftelijke opdrachtbevestiging.

Andere kosten van een procedure

Naast het honorarium van de advocaat kunnen er andere kosten zijn:

  • Griffierecht: de kosten voor het starten van een procedure bij de rechter. De bedragen staan op rechtspraak.nl.
  • Kosten van deskundigen en getuigen die een partij zelf inschakelt.
  • Proceskosten van de tegenpartij: wie een civiele of bestuursrechtelijke zaak verliest, kan door de rechter worden veroordeeld om (een deel van) de kosten van de andere partij te betalen. Dit heet een kostenveroordeling. Wie de zaak wint, moet dat bedrag zelf bij de tegenpartij innen.

Ook in een strafzaak, waarin de procedure zelf geen geld kost, kost het inschakelen van een advocaat wel geld.

Gesubsidieerde rechtsbijstand (toevoeging)

Wie de kosten niet of niet volledig kan betalen, kan mogelijk gesubsidieerde rechtsbijstand krijgen. Dit heet ook wel een toevoeging. De regels volgens de Rijksoverheid:

  • De belangrijkste voorwaarde is dat het inkomen en vermogen niet te hoog zijn. De Raad voor Rechtsbijstand krijgt deze gegevens van de Belastingdienst.
  • De advocaat of mediator vraagt de toevoeging aan bij de Raad voor Rechtsbijstand. De advocaat of mediator moet daar ingeschreven staan.
  • Er geldt bijna altijd een eigen bijdrage. De hoogte hangt af van inkomen en vermogen. De eigen bijdrage wordt rechtstreeks aan de advocaat of mediator betaald.
  • Voor jongeren onder 18 jaar vragen meestal de ouders gesubsidieerde rechtsbijstand aan.

De inkomensgrenzen en eigen bijdragen worden elk jaar vastgesteld door de Raad voor Rechtsbijstand.

Via de zoekfunctie van de NOvA is te zien welke advocaten zaken op basis van gesubsidieerde rechtsbijstand aannemen.

Rechtsbijstandverzekering

Wie een rechtsbijstandverzekering heeft, kan bij de verzekeraar navragen of de zaak geheel of gedeeltelijk wordt gedekt. Wat precies wordt vergoed, hangt af van de polisvoorwaarden. Daarin staan bijvoorbeeld uitsluitingen, een eigen risico of een maximumbedrag.

Wat bepaalt de totale kosten?

De totale kosten van een zaak hangen onder meer af van:

  • het rechtsgebied en de complexiteit van de zaak;
  • hoe lang de zaak loopt;
  • of er een procedure bij de rechter nodig is;
  • de ervaring en specialisatie van de advocaat;
  • of er een toevoeging of verzekering is.

Mediation

Bij mediation werken partijen samen aan een oplossing, met hulp van een mediator. Mediation is mogelijk bij elk meningsverschil waar partijen onderling niet uitkomen. Ook voor mediation kan gesubsidieerde rechtsbijstand worden aangevraagd.

Klachten

Wie ontevreden is over een advocaat, bespreekt dat volgens de NOvA eerst met de advocaat zelf. Daarnaast bestaan andere klachtmogelijkheden.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.