Beslag is een manier waarop een schuldeiser een openstaande schuld kan innen. Een gerechtsdeurwaarder kan dan beslag leggen op bijvoorbeeld loon, een uitkering, het tegoed op een bankrekening of spullen. Er gelden wel duidelijke grenzen. Dit artikel geeft een overzicht.
Wanneer kan er beslag worden gelegd?
Een gerechtsdeurwaarder mag alleen beslag leggen als er een vonnis van de rechter of een dwangbevel is. Een dwangbevel wordt gebruikt door bijvoorbeeld de Belastingdienst. Bij een gewone schuldeiser gaat er dus eerst een rechtszaak aan vooraf. De schuldenaar krijgt dan via de deurwaarder een dagvaarding om voor de kantonrechter te verschijnen.
De gerechtsdeurwaarder kan verschillende taken uitvoeren voor een schuldeiser:
- een aanmaning sturen;
- een dagvaarding uitbrengen om een rechtszaak te starten;
- een vonnis uitvoeren, bijvoorbeeld door beslag te leggen.
Voordat een schuldeiser een procedure start, kan de deurwaarder ook proberen een betalingsregeling af te spreken.
Soorten beslag
Beslag kan worden gelegd op:
- loon of een uitkering (loonbeslag);
- het tegoed op een bankrekening;
- spullen (roerende zaken), zoals een auto of waardevolle voorwerpen.
De beslagvrije voet
Bij beslag op inkomen heeft iemand recht op een minimumbedrag om van te leven: de beslagvrije voet. Dat deel van het inkomen mag niet worden afgedragen aan de schuldeiser.
Wie met beslag te maken krijgt, ontvangt een brief van de beslaglegger. Daarin staan de beslagvrije voet en het bedrag dat wordt afgelost. Ook staan erin welke gegevens over inkomen, woonsituatie en woonlasten zijn gebruikt. Met de rekentool op uwbeslagvrijevoet.nl, waarnaar de Rijksoverheid verwijst, is na te rekenen of het bedrag klopt.
Enkele regels volgens de Rijksoverheid:
- Klopt de beslagvrije voet niet, of is de situatie veranderd (bijvoorbeeld door een wisselend inkomen of hoge woon- of zorgkosten), dan kan dat worden gemeld bij de beslaglegger, bij voorkeur binnen 4 weken.
- De beslagvrije voet gaat niet vanzelf omhoog. Een verhoging wordt op verzoek bekeken.
- Bij een bijstandsuitkering gebeurt een herberekening automatisch.
- Minimaal 5% van het netto-inkomen gaat naar de schuldeisers.
- Vanaf 1 januari 2026 verandert de berekening, omdat de regels van de huurtoeslag zijn veranderd. De beslagvrije voet kan daardoor in 2026 lager uitvallen dan in 2025. De beslaglegger informeert de schuldenaar hierover.
Beslag op een bankrekening
Sinds 1 januari 2021 kan een schuldeiser niet meer het hele saldo van een bankrekening opeisen. Een deel blijft vrij als beslagvrij bedrag, zodat er geld overblijft om van te leven. Dit werkt op een vergelijkbare manier als de beslagvrije voet bij loon en uitkeringen.
Welke spullen zijn beschermd?
Sinds de herziening van het beslag- en executierecht in 2020 geldt dat spullen die iemand nodig heeft voor persoonlijke verzorging en dagelijkse levensbehoeften in beginsel niet in beslag mogen worden genomen. De Rijksoverheid noemt als voorbeelden:
- het bed;
- eten en drinken;
- de kleding die iemand draagt.
Beslag op bijvoorbeeld kunst en sieraden blijft wel mogelijk. Verder geldt dat er in beginsel geen beslag op spullen zoals de inboedel wordt gelegd als redelijkerwijs te voorzien is dat de kosten van de verkoop hoger zijn dan de opbrengst. Een gedwongen verkoop levert de schuldeiser dan niets op en vergroot alleen de schuld. Verkoop van in beslag genomen spullen kan ook via internet plaatsvinden.
Klachten over een deurwaarder
Een klacht over een gerechtsdeurwaarder wordt eerst besproken met het kantoor van de deurwaarder. Lukt het niet om er samen uit te komen, dan is een klacht mogelijk bij de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG). Daarvoor geldt een vergoeding van € 50.
Schulden en hulp van de gemeente
Elke gemeente heeft volgens de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening de taak om inwoners met schulden te helpen. Deze hulp is gratis. Ook Geldfit biedt gratis en anoniem hulp bij geldzorgen (telefoon 0800-8115).
Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.