Wie wil scheiden, krijgt bijna altijd te maken met een advocaat. Dit artikel beschrijft wat een advocaat bij een echtscheiding doet, hoe die rol verschilt van die van een mediator en uit welke onderdelen de kosten bestaan.

Een advocaat is wettelijk nodig

Een echtscheiding vraagt u aan bij de rechter. Volgens de Rijksoverheid is daarvoor een advocaat nodig. Partners kunnen elk een eigen advocaat nemen, maar zij kunnen ook samen één advocaat delen. Dat laatste komt vooral voor als beide partners willen scheiden en het over de afspraken eens zijn.

Een mediator kan partners helpen om samen afspraken te maken over de kinderen, geld, de woning en spullen. Het verzoek tot echtscheiding zelf wordt door een advocaat bij de rechtbank ingediend.

De belangrijkste taken van de advocaat

  • Het verzoek indienen. De advocaat stelt het verzoekschrift op en dient het in bij de rechtbank.
  • Het ouderschapsplan meesturen. Hebben de partners samen minderjarige kinderen, dan is een ouderschapsplan verplicht. Daarin staan onder meer afspraken over de verdeling van zorg en opvoeding, het delen van informatie, belangrijke beslissingen zoals schoolkeuze en de kosten van verzorging en opvoeding.
  • Afspraken vastleggen. Afspraken over bijvoorbeeld alimentatie, de woning en pensioen kunnen worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant. De advocaat stuurt dit document naar de rechtbank. Als alles in orde is, keurt de rechter het goed en liggen de afspraken vast.
  • Een tijdelijke voorziening vragen. Komen partners er tijdens de procedure niet uit over tijdelijke zaken, zoals wie in het huis blijft wonen of hoe de omgang met de kinderen gaat, dan kan de advocaat de rechter om een tijdelijk besluit vragen. Na zo'n tijdelijk besluit geldt een termijn van 4 weken om de scheiding aan te vragen.
  • Optreden bij de rechter. Als er een zitting is, treedt de advocaat namens de cliënt op.
  • De scheiding doorgeven. Na de uitspraak wordt de scheiding doorgegeven aan de gemeente. Dat kan de advocaat of mediator doen, maar de partner zelf ook. Pas daarna is de scheiding officieel.

Verschil tussen advocaat en mediator

Een advocaat behartigt de belangen van zijn of haar cliënt. Hebben beide partners een eigen advocaat, dan staat ieder van hen aan één kant. Bij een gedeelde advocaat werkt de advocaat voor beide partners samen.

Bij mediation werken de partners samen aan een oplossing, met hulp van een mediator. Mediation kan bij elk meningsverschil waar mensen onderling niet uitkomen. De kosten van mediation betalen de partners samen.

Waaruit bestaan de kosten?

Bij een scheiding zijn er verschillende kostenposten:

  • Advocaatkosten. Advocaten mogen zelf bepalen hoeveel zij vragen. Het tarief kan dus per advocaat verschillen. Volgens de Nederlandse orde van advocaten kan een advocaat werken met een uurtarief of met een vaste prijs, in overleg met de cliënt.
  • Griffierecht. Voor de behandeling van de scheiding door de rechter wordt griffierecht betaald. Vaak betaalt de advocaat dit eerst en brengt het daarna in rekening. De actuele bedragen staan op rechtspraak.nl.
  • Mediationkosten. Als een mediator wordt ingeschakeld, betalen beide partners die kosten samen.

Wie de kosten niet of niet helemaal kan betalen, kan mogelijk gesubsidieerde rechtsbijstand krijgen. De advocaat of mediator vraagt dit aan bij de Raad voor Rechtsbijstand. Daarvoor mogen inkomen en vermogen niet te hoog zijn. Er geldt bijna altijd een eigen bijdrage, waarvan de hoogte afhangt van inkomen en vermogen. Ook een rechtsbijstandverzekering kan (een deel van) de kosten dekken; dat hangt af van de polis.

Een advocaat kiezen en controleren

De titel advocaat is wettelijk beschermd. Via de zoekfunctie van de Nederlandse orde van advocaten is te vinden welke advocaten actief zijn, in welk rechtsgebied zij werken en of zij gesubsidieerde rechtsbijstand verlenen. Ook is na te gaan of een advocaat geschorst of geschrapt is.

De Orde noemt een aantal onderwerpen die in een eerste gesprek vaak aan bod komen: de specialisatie en ervaring van de advocaat, de verwachte duur en kosten van de zaak, de risico's en de werkafspraken. Een advocaat legt de opdracht doorgaans vast in een schriftelijke opdrachtbevestiging. Advocaten hebben een geheimhoudingsplicht over wat hun cliënt hun vertelt.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.