Bij schulden kunnen verschillende professionals een rol spelen: schuldhulpverleners van de gemeente, juristen en advocaten. Dit artikel beschrijft het verschil tussen een jurist en een advocaat, en wanneer de wet een advocaat voorschrijft bij procedures rond schulden.

Jurist of advocaat?

Een jurist is iemand met een juridische opleiding. Een advocaat is ingeschreven op het tableau van de Nederlandse orde van advocaten (NOvA). De titel 'advocaat' is wettelijk beschermd. Advocaten voldoen aan beroepseisen, zoals jaarlijkse opleidingspunten, gedragsregels en een beroepsaansprakelijkheidsverzekering, en vallen onder het tuchtrecht. Iedereen kan via Zoekeenadvocaat.nl controleren of iemand als advocaat is ingeschreven.

In procedures waarin een advocaat verplicht is, kan een jurist die geen advocaat is de rechtzoekende niet vertegenwoordigen.

Wanneer is een advocaat verplicht?

Volgens Rechtspraak.nl hangt dat af van de procedure. Voor procedures rond schulden geldt onder meer:

  • Wettelijke schuldsanering (Wsnp): een advocaat is niet verplicht. Het verzoek wordt opgesteld met de schuldhulpverlener van de gemeente. Bij hoger beroep is een advocaat wel verplicht.
  • Faillissement: afhankelijk van de situatie. Een natuurlijk persoon kan het eigen faillissement aanvragen met een digitaal formulier van de Rechtspraak (inloggen met DigiD).
  • Surseance van betaling: een advocaat is verplicht.
  • Consumentenkrediet en huurzaken: bij consumentenkrediet niet verplicht; bij huurzaken afhankelijk van de situatie.
  • Conservatoir beslag: een advocaat is verplicht.

In hoger beroep is in civiele zaken een advocaat vrijwel altijd verplicht.

Wat kan juridische hulp inhouden?

Een advocaat of jurist kan onder meer:

  • beoordelen of een vordering klopt, bijvoorbeeld of incassokosten binnen de wettelijke maxima vallen;
  • verweer voeren in een rechtszaak over een schuld;
  • controleren of bij beslag de beslagvrije voet juist is berekend;
  • onderhandelen met schuldeisers over een betalingsregeling.

Voor incassokosten gelden wettelijke maxima: 15% over de eerste € 2.500 van de vordering, met een minimum van € 40, en daarna aflopende percentages. Vóórdat incassokosten mogen worden berekend, stuurt de schuldeiser een herinnering met een betalingstermijn van 14 dagen.

Wsnp of faillissement?

Voor natuurlijke personen met problematische schulden is de Wsnp een mogelijkheid. Die duurt in principe 18 maanden en kan eindigen met een schone lei. Rechtspraak.nl wijst erop dat een natuurlijk persoon, ook met een eenmanszaak, kan overwegen eerst via schuldhulpverlening en de Wsnp een oplossing te zoeken voordat het eigen faillissement wordt aangevraagd. Voor een eigen faillissement gelden voorwaarden: de aanvrager is gestopt met betalen en heeft ten minste twee schulden bij verschillende schuldeisers, waarvan minimaal één opeisbaar is.

Andere hulp

  • Schuldhulpverlening via de gemeente is volgens de Rijksoverheid gratis. Bij een bedreigende situatie, zoals dreigende ontruiming, volgt binnen drie werkdagen een eerste gesprek.
  • Voor beginnende geldzorgen bestaat Geldfit (0800-8115), gratis en anoniem.

Kosten van een advocaat

Advocaten bepalen hun tarieven zelf. Bij een laag inkomen en weinig vermogen is gesubsidieerde rechtsbijstand (een toevoeging) mogelijk. De advocaat vraagt deze aan bij de Raad voor Rechtsbijstand. Er geldt bijna altijd een eigen bijdrage die afhangt van inkomen en vermogen. Griffierechten en proceskosten vallen niet onder de toevoeging. Voor de Wsnp zelf betaalt de schuldenaar geen griffierecht.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.