Een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd kan worden ingetrokken of niet verlengd als iemand niet meer aan de voorwaarden voldoet. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) neemt die beslissing. Tegen zo'n besluit staan bezwaar en beroep open. Dit artikel beschrijft de wettelijke gronden en termijnen.

Wettelijke gronden

De Vreemdelingenwet 2000 noemt de gronden waarop een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd kan worden ingetrokken (artikel 19, met verwijzing naar artikel 18). Voorbeelden zijn:

  • de houder heeft zijn hoofdverblijf buiten Nederland gevestigd;
  • de houder heeft onjuiste gegevens verstrekt of gegevens achtergehouden die tot afwijzing zouden hebben geleid;
  • de vreemdeling, of de persoon bij wie hij verblijft, beschikt niet meer zelfstandig en duurzaam over voldoende middelen van bestaan;
  • de vreemdeling vormt een gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid;
  • er wordt niet meer voldaan aan de beperking waaronder de vergunning is verleend, bijvoorbeeld als de relatie eindigt bij een vergunning voor verblijf bij een partner;
  • er wordt gewerkt zonder dat aan de Wet arbeid vreemdelingen is voldaan;
  • de inburgeringsplicht is niet nagekomen.

Op dezelfde gronden kan de IND een aanvraag tot verlenging afwijzen.

Hoofdverblijf in Nederland

Wie verblijfsrecht heeft, moet zijn hoofdverblijf in Nederland hebben: in Nederland wonen en hier de meeste tijd doorbrengen. Voor een reguliere verblijfsvergunning gaat de IND ervan uit dat het hoofdverblijf is verplaatst als iemand:

  • langer dan zes maanden achter elkaar buiten Nederland is (geteld per kalenderjaar), tenzij er sprake is van overmacht; of
  • drie jaar op rij langer dan vier maanden achter elkaar buiten Nederland is; of
  • het centrum van zijn activiteiten naar het buitenland heeft verplaatst.

Ook signalen zoals uitschrijving uit de Basisregistratie Personen, opzegging van werk of een leeggehaalde woning kunnen een rol spelen. Voor andere soorten verblijfsrecht gelden eigen regels. De IND beoordeelt per geval.

Bezwaar: vier weken

In het migratierecht geldt een afwijkende termijn. Volgens artikel 69 van de Vreemdelingenwet 2000 is de termijn voor bezwaar en beroep vier weken, in plaats van de gebruikelijke zes weken. In de beschikking van de IND staat tot welke datum bezwaar kan worden gemaakt.

Een bezwaarschrift bevat volgens de IND: naam en adres, de datum, het besluit waartegen bezwaar wordt gemaakt, de reden en een handtekening. Een kopie van de beschikking gaat mee. Een advocaat, wettelijk vertegenwoordiger of bijzonder gemachtigde kan namens de betrokkene bezwaar maken.

Mag iemand de procedure in Nederland afwachten?

In de beschikking staat of de betrokkene het bezwaar of beroep in Nederland mag afwachten. Zo ja, dan kan bij het IND-loket een verblijfsaantekening (sticker in het paspoort) worden gehaald. Zo nee, dan kan bij de rechter een voorlopige voorziening worden gevraagd om de procedure in Nederland af te wachten. Volgens de IND gebeurt dat binnen 24 uur na ontvangst van de beschikking.

Beroep en hoger beroep

Verklaart de IND het bezwaar ongegrond, dan kan beroep worden ingesteld bij de rechtbank. Ook die termijn is vier weken. Tegen de uitspraak van de rechtbank staat in veel gevallen hoger beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Een advocaat is in deze procedures niet wettelijk verplicht.

Kosten van juridische bijstand

Bij een laag inkomen kan een advocaat gesubsidieerde rechtsbijstand aanvragen bij de Raad voor Rechtsbijstand. Er geldt bijna altijd een eigen bijdrage die afhangt van inkomen en vermogen.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.