De Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp) is een wettelijke regeling voor mensen die hun schulden niet meer kunnen betalen. Na afloop kan de rechter een 'schone lei' geven. Dit artikel beschrijft de voorwaarden en het verloop zoals Rechtspraak.nl en de Rijksoverheid die beschrijven.

Minnelijk en wettelijk traject

Er zijn twee routes:

  • Het minnelijk traject: via de schuldhulpverlening van de gemeente wordt geprobeerd met alle schuldeisers vrijwillig een regeling te treffen.
  • Het wettelijk traject (Wsnp): lukt een minnelijke regeling niet, dan kan de rechter iemand toelaten tot de wettelijke schuldsanering. Alle schuldeisers zijn dan verplicht mee te werken aan het saneringsplan.

Tegelijk met een Wsnp-verzoek kan een dwangakkoord worden gevraagd. De rechter kan schuldeisers dan dwingen in te stemmen met de minnelijke regeling.

Voor wie?

De Wsnp is bedoeld voor natuurlijke personen, ook als zij een eenmanszaak hebben of vennoot zijn in een vof of cv. De regeling geldt niet voor rechtspersonen zoals een bv.

Voorwaarden voor toelating

Volgens Rechtspraak.nl gelden onder meer deze voorwaarden:

  • de persoon kan de schulden niet meer betalen;
  • er is een verklaring van de gemeente waaruit blijkt dat een minnelijke regeling is mislukt of niet mogelijk is;
  • de persoon is de afgelopen drie jaar te goeder trouw geweest bij het ontstaan en onbetaald laten van de schulden; verwijtbare schulden, zoals verkeersboetes of onverantwoorde leningen, kunnen een probleem zijn;
  • er zijn geen schulden die voortkomen uit misdrijven;
  • bij verslavings- of psychosociale problemen bevestigt een hulpverlener in principe dat deze minimaal een jaar onder controle zijn;
  • de persoon zal de verplichtingen van de Wsnp nakomen.

Per 1 juli 2023 is de regel geschrapt dat iemand de afgelopen tien jaar niet in de Wsnp mocht hebben gezeten. De goede-trouwtoets is toen verkort van vijf naar drie jaar.

Het verzoek

Het verzoekschrift wordt opgesteld samen met de schuldhulpverlener van de gemeente, die het digitaal kan indienen bij de rechtbank. De schuldenaar ondertekent zelf; bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap tekent de partner mee. Een advocaat is voor het verzoek bij de rechtbank niet verplicht. Voor hoger beroep bij het gerechtshof is wel een advocaat nodig.

Na een paar weken volgt een oproep voor een zitting. Die zitting is niet openbaar. Bij acute nood, zoals een dreigende ontruiming of afsluiting van energie, kan via de schuldhulpverlener een voorlopige voorziening worden gevraagd.

Looptijd

Wie op of na 1 juli 2023 is toegelaten, zit in principe 18 maanden in de Wsnp. Voor wie eerder is toegelaten, gold drie jaar. De rechter kan een andere looptijd bepalen: maximaal vijf jaar, en minimaal één jaar bij ziekte of hoge leeftijd.

Verplichtingen tijdens de Wsnp

De rechtbank benoemt een Wsnp-bewindvoerder die toezicht houdt. Tijdens de regeling is de schuldenaar verplicht om:

  • de bewindvoerder gevraagd en ongevraagd alle relevante informatie te geven;
  • geen nieuwe schulden te maken of te laten ontstaan;
  • te voldoen aan de sollicitatie- en inspanningsplicht;
  • zo veel mogelijk inkomsten te verwerven en het deel boven het vrij te laten bedrag af te dragen.

De Wsnp wordt geregistreerd in het Centraal Insolventieregister en bekendgemaakt in de Staatscourant.

De schone lei en uitzonderingen

Wie zich aan alle regels heeft gehouden, kan van de rechter een schone lei krijgen. De schulden die onder de Wsnp vallen, zijn dan niet meer afdwingbaar. Uitzonderingen zijn onder meer:

  • studieschulden bij DUO die nog niet terugbetaald hoefden te worden;
  • CJIB-vorderingen, met uitzondering van verkeersboetes;
  • een hypotheekschuld als iemand tijdens de Wsnp in de koopwoning mocht blijven wonen.

Registraties bij het BKR blijven nog vijf jaar zichtbaar. De rechtbank kan een schone lei intrekken als blijkt dat iemand de regels heeft overtreden en schuldeisers daardoor zijn benadeeld.

Kosten

Voor een Wsnp-procedure betaalt de schuldenaar geen griffierecht aan de rechtbank. Wie een advocaat inschakelt, betaalt die advocaat. Afhankelijk van inkomen en vermogen is gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.