Schuldhulpverlening is hulp bij het oplossen of beheersbaar maken van schulden. In Nederland is de gemeente verantwoordelijk voor deze hulp. Dat staat in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Dit artikel beschrijft hoe die hulp is geregeld.
De taak van de gemeente
Volgens de Wgs is het college van burgemeester en wethouders verantwoordelijk voor schuldhulpverlening aan de inwoners. De gemeenteraad stelt telkens voor ten hoogste vier jaar een plan vast met het beleid voor integrale schuldhulpverlening. Elke gemeente heeft daardoor een eigen regeling. Wie hulp zoekt bij schulden, kan zich melden bij de eigen gemeente. Volgens de Rijksoverheid is dat advies en die hulp gratis.
De gemeente kan de hulp zelf uitvoeren of een schuldhulpverlener inschakelen.
Melden en wachttermijnen
Na een melding vraagt de gemeente informatie over de financiële situatie, zoals inkomsten, uitgaven en schulden. De gemeente stelt zelf vast of iemand recht heeft op schuldhulpverlening. De wet kent vaste termijnen:
- Binnen vier weken na de melding volgt een eerste gesprek en hoort de inwoner welke hulp mogelijk is.
- De gemeente beslist binnen acht weken na de melding of iemand hulp krijgt. Dit kan langer duren als nog gegevens ontbreken.
- Bij een bedreigende situatie volgt binnen drie werkdagen hulp. Voorbeelden zijn een dreigende huisuitzetting, afsluiting van gas, water of elektriciteit, of opzegging van de zorgverzekering.
De beslissing van de gemeente is een beschikking met een plan van aanpak of een afwijzing.
Vroegsignalering
Gemeenten krijgen signalen over betalingsachterstanden, bijvoorbeeld van verhuurders, energiebedrijven en zorgverzekeraars. Op zo'n signaal volgt een aanbod van hulp. Iemand mag die hulp weigeren.
Vormen van hulp
Minnelijk traject: de gemeente probeert met alle schuldeisers afspraken te maken over de schulden. Schuldeisers werken hier vrijwillig aan mee. Dit kan op twee manieren:
- Schuldbemiddeling: de gemeente benadert de schuldeisers over (gedeeltelijke) aflossing.
- Schuldsanering met saneringskrediet: de gemeente geeft een lening waarmee alle schulden worden afgelost. Er blijft dan één schuld over, bij de gemeente.
Willen schuldeisers niet meewerken, dan kan bij de rechter een dwangakkoord worden gevraagd, of toelating tot de wettelijke schuldsanering (Wsnp). Dat verzoek wordt samen met de schuldhulpverlener van de gemeente ingediend.
Wanneer kan de gemeente hulp weigeren?
Wie zonder geldige verblijfsvergunning in Nederland verblijft, heeft geen recht op schuldhulpverlening via de gemeente. De gemeente kan hulp ook weigeren als iemand:
- geen inwoner van de gemeente is (tenzij er bijzondere omstandigheden zijn);
- al eerder schuldhulpverlening heeft gehad;
- fraude heeft gepleegd.
De gemeente beslist per geval en kijkt naar de situatie van de persoon.
Bezwaar tegen een besluit
Tegen een beslissing van de gemeente over het aanbod of de weigering van schuldhulpverlening kan bezwaar worden gemaakt bij de gemeente zelf. De algemene bezwaartermijn is zes weken (artikel 6:7 Algemene wet bestuursrecht).
Verplichtingen van de hulpvrager
De Wgs bevat een inlichtingenplicht en een medewerkingsplicht. Wie schuldhulp krijgt, geeft de gemeente de informatie die nodig is en werkt mee aan het plan.
Hulp bij geldzorgen en juridische hulp
Voor beginnende geldzorgen bestaat Geldfit, een gratis en anonieme hulplijn (0800-8115). Voor juridische hulp, bijvoorbeeld bij een betwiste vordering of beslag, bestaat bij een laag inkomen gesubsidieerde rechtsbijstand. De advocaat vraagt deze aan bij de Raad voor Rechtsbijstand. Er geldt bijna altijd een eigen bijdrage, afhankelijk van inkomen en vermogen.
Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.