Bij een scheiding moeten veel zaken worden geregeld: de woning, de verdeling van bezittingen en schulden, alimentatie en, als er kinderen zijn, de zorg en opvoeding. Mediation is een manier om daar samen afspraken over te maken, met hulp van een mediator. Hieronder staat hoe dat werkt en welke regels gelden.

Wat is mediation?

Een mediator helpt twee partijen om samen tot een oplossing te komen. Anders dan bij een rechtszaak beslist niet de rechter, maar maken de partijen zelf de afspraken. Volgens de Rijksoverheid geldt:

  • deelname aan mediation is vrijwillig;
  • de afspraken gelden pas nadat beide partijen ze hebben ondertekend;
  • wat binnen de mediation wordt besproken, is vertrouwelijk;
  • het is belangrijk dat beide partijen vertrouwen hebben in de mediator.

Mediation is mogelijk bij bijna elk meningsverschil waar partijen onderling niet uitkomen; een scheiding is daarvan een veelgenoemd voorbeeld. Mediation werkt alleen als beide partijen willen meewerken.

Mediator en advocaat: wie doet wat?

Een mediator helpt bij het maken van afspraken. Voor de echtscheiding zelf is bij de rechter altijd een advocaat nodig. Volgens de Rijksoverheid:

  • hebben getrouwde partners die willen scheiden een advocaat nodig;
  • is één advocaat genoeg als beide partners willen scheiden en het eens zijn;
  • heeft ieder een eigen advocaat nodig als de partners het niet eens worden.

De afspraken uit de mediation kunnen worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant en, als er kinderen zijn, in een ouderschapsplan. De advocaat dient het verzoek tot echtscheiding in bij de rechter.

Ouderschapsplan

Getrouwde ouders en geregistreerde partners met kinderen jonger dan 18 jaar maken bij een scheiding een ouderschapsplan. Daarin staan in ieder geval afspraken over:

  • hoe de kinderen bij het plan zijn betrokken;
  • de verdeling van zorg en opvoeding, of de omgang;
  • hoe en hoe vaak de ouders elkaar informeren over de kinderen;
  • hoe de ouders samen belangrijke beslissingen nemen, zoals over de schoolkeuze;
  • de kosten van verzorging en opvoeding (kinderalimentatie).

Een kind van 12 tot 18 jaar kan bij een scheiding een uitnodiging krijgen voor een gesprek met de rechter. De rechter kan de wensen van het kind meenemen.

Een mediator vinden

Volgens de Rijksoverheid is een mediator onder meer te vinden via:

  • het register van de Mediatorsfederatie Nederland (MfN); het MfN-register is een kwaliteitsregister voor mediators met een eigen klachtenregeling;
  • het overzicht van mediators die zijn ingeschreven bij de Raad voor Rechtsbijstand;
  • een rechtsbijstandsverzekering.

Kosten en subsidie

Er zijn geen vaste kosten voor mediation; de kosten verschillen per mediator en hangen af van de duur en het aantal gesprekken. Volgens de Rijksoverheid kost een mediator gemiddeld ongeveer € 150 per uur (zonder btw). De partijen betalen de kosten in principe samen en maken daar vooraf afspraken over.

  • Bij een laag inkomen en vermogen kan gesubsidieerde mediation mogelijk zijn. De mediator vraagt die aan bij de Raad voor Rechtsbijstand. Er geldt bijna altijd een eigen bijdrage, afhankelijk van inkomen en vermogen.
  • Wie geen recht heeft op gesubsidieerde rechtsbijstand, kan bij mediation naast een lopende rechtszaak de startbijdrage krijgen: de eerste 2,5 uur mediation zijn dan gratis.
  • Een rechtsbijstandsverzekering kan mediation vergoeden; dat verschilt per polis.

Huiselijk geweld

Mediation gaat uit van twee partijen die vrijwillig en gelijkwaardig met elkaar praten. Bij zorgen over huiselijk geweld of kindermishandeling is Veilig Thuis bereikbaar via 0800-2000, dag en nacht, gratis en eventueel anoniem. Bij direct gevaar geldt het alarmnummer 112.

Samengevat

  • Mediation is vrijwillig en vertrouwelijk; de partijen maken zelf de afspraken.
  • Voor de echtscheiding bij de rechter is altijd een advocaat nodig.
  • Met kinderen onder de 18 is een ouderschapsplan verplicht voor getrouwde ouders en geregistreerde partners.
  • Mediators zijn te vinden via het MfN-register en de Raad voor Rechtsbijstand; onder voorwaarden is subsidie mogelijk.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.