Na een periode van veel thuiswerken vragen sommige werkgevers werknemers vaker op kantoor te komen. Of dat mag, hangt af van wat in de arbeidsovereenkomst en de cao is afgesproken en van de wettelijke regels. In Nederland bestaat geen onvoorwaardelijk wettelijk recht op thuiswerken. De Wet flexibel werken geeft werknemers wel het recht om een verzoek te doen om de arbeidsplaats aan te passen.

Instructierecht van de werkgever

Een werknemer is verplicht zich te houden aan de voorschriften over het verrichten van de arbeid en over de goede orde in het bedrijf, die de werkgever binnen de grenzen van de wet en de overeenkomst geeft (artikel 7:660 BW). Daarnaast zijn werkgever en werknemer verplicht zich te gedragen als goed werkgever en goed werknemer (artikel 7:611 BW).

Afspraken in het contract

Staat de arbeidsplaats in de arbeidsovereenkomst, dan is dat een arbeidsvoorwaarde. Een werkgever kan zich voor een eenzijdige wijziging van een arbeidsvoorwaarde beroepen op een schriftelijk wijzigingsbeding, maar alleen als hij bij de wijziging een zodanig zwaarwichtig belang heeft dat het belang van de werknemer daarvoor naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid moet wijken (artikel 7:613 BW).

Verzoek om aanpassing van de arbeidsplaats

Volgens artikel 2 van de Wet flexibel werken en de Rijksoverheid gelden deze regels:

  • De werknemer kan de werkgever verzoeken de arbeidsplaats aan te passen, bijvoorbeeld om (deels) thuis te werken.
  • De werknemer is daarvoor minimaal 26 weken in dienst.
  • De regeling geldt bij werkgevers met minimaal 10 werknemers. Volgens de Rijksoverheid geldt die voorwaarde niet bij een verzoek om kinderen jonger dan 8 jaar te verzorgen of om mantelzorg te geven. Werkgevers met minder dan 10 werknemers treffen zelf een regeling.
  • Het verzoek wordt schriftelijk en minimaal twee maanden voor de gewenste ingangsdatum ingediend, met de gewenste arbeidsplaats.

Wat doet de werkgever met het verzoek?

  • De werkgever overweegt het verzoek en overlegt met de werknemer als hij het verzoek afwijst (artikel 2, zesde lid, Wet flexibel werken).
  • De beslissing wordt schriftelijk meegedeeld. Bij een afwijzing worden de redenen schriftelijk gegeven (artikel 2, achtste lid).
  • Volgens de Rijksoverheid reageert de werkgever uiterlijk één maand voor de gewenste ingangsdatum. Reageert de werkgever niet op tijd, dan mag de werknemer werken zoals in het verzoek staat.
  • Volgens de Rijksoverheid kan de werkgever het verzoek weigeren, maar daar is wel een goede reden voor nodig.
  • Na een toewijzing of afwijzing kan pas na één jaar een nieuw verzoek worden gedaan, behoudens onvoorziene omstandigheden.

Voor een verzoek om aanpassing van de arbeidsduur of werktijd geldt een zwaardere toets: de werkgever willigt dat in, tenzij zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen zich daartegen verzetten (artikel 2, vijfde lid). Voor de arbeidsplaats geldt die zware toets niet; daar gaat het om overwegen en overleggen.

Cao en bedrijfsregelingen

Een cao of bedrijfsregeling kan eigen afspraken over thuiswerken of hybride werken bevatten. Wat er in een concrete situatie geldt, hangt dus af van de arbeidsovereenkomst, de cao en eventuele regelingen binnen het bedrijf.

Samengevat

  • Geen onvoorwaardelijk recht op thuiswerken.
  • Wel een wettelijk recht om een verzoek tot aanpassing van de arbeidsplaats te doen.
  • Een contractueel vastgelegde arbeidsplaats wijzigt de werkgever niet zomaar: daarvoor gelden de regels van artikel 7:613 BW.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.