Iemand van buiten de Europese Unie die in Nederland wil wonen bij een partner, kan een verblijfsvergunning aanvragen voor verblijf bij partner. De partner die in Nederland woont, heet de referent. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) beoordeelt de aanvraag. Hieronder staan de voorwaarden en stappen zoals de IND en de Vreemdelingenwet 2000 die beschrijven. Voor familieleden van EU-burgers gelden andere regels op grond van Europees recht; de IND heeft daarvoor een aparte procedure.

Wie kan referent zijn?

  • De referent heeft de Nederlandse nationaliteit of een geldige Nederlandse verblijfsvergunning.
  • Niet elke verblijfsvergunning geeft dit recht. De IND noemt onder meer au pair, working holiday en seizoensarbeid als verblijfsdoelen waarbij dit niet kan.
  • Is de referent zelf inburgeringsplichtig, dan geldt volgens de IND in de regel eerst minimaal één jaar rechtmatig verblijf, tenzij dat in het belang is van minderjarige kinderen.

Voorwaarden volgens de IND

  • Relatie: de partners zijn getrouwd, geregistreerd partner of ongehuwd partner. De relatie moet aangetoond kunnen worden.
  • Leeftijd: beide partners zijn 21 jaar of ouder. Waren zij al getrouwd toen zij allebei buiten Nederland woonden, dan geldt een minimumleeftijd van 18 jaar.
  • Samenwonen: de partners gaan in Nederland samenwonen en staan op hetzelfde adres ingeschreven.
  • Inkomen: de referent heeft zelfstandig, duurzaam en voldoende inkomen. Bij een aanvraag voor partner of gezin geldt een arbeidscontract dat nog minimaal 12 maanden loopt als duurzaam. Bij een korter of flexibel contract kijkt de IND naar het gemiddelde inkomen over de afgelopen 12 maanden of 3 jaar. De bedragen zijn gekoppeld aan het minimumloon en veranderen per 1 januari en 1 juli. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij AOW-leeftijd of volledige en blijvende arbeidsongeschiktheid.
  • Inburgering: als de partner een mvv (machtiging tot voorlopig verblijf) nodig heeft, is het halen van het basisexamen inburgering buitenland een voorwaarde voordat de mvv wordt aangevraagd, tenzij een vrijstelling of ontheffing geldt.
  • Openbare orde: de partner vormt geen gevaar voor de openbare orde of de nationale veiligheid. Iedereen ouder dan 12 jaar vult een antecedentenverklaring in.
  • Reisdocument: beide partners hebben een geldig paspoort of ander reisdocument.
  • Tbc-test: de partner doet na aankomst in Nederland een tbc-test, tenzij een vrijstelling geldt.
  • Referentverklaring: de referent verklaart in de aanvraag referent te zijn. Daar horen verplichtingen en verantwoordelijkheden bij.

Kosten, beslistermijn en geldigheid

  • Volgens de IND kost de aanvraag € 254 (bedrag op ind.nl in oktober 2026). Bij een online aanvraag wordt direct betaald.
  • De IND beslist in principe binnen 90 dagen. Die termijn kan worden verlengd, bijvoorbeeld bij een onvolledige aanvraag (zie ook artikel 25 Vreemdelingenwet 2000).
  • Na een positieve beslissing over de mvv maakt de partner binnen drie maanden een afspraak bij de Nederlandse vertegenwoordiging in het buitenland. De mvv is 90 dagen geldig.
  • De vergunning van de partner is een tijdelijke reguliere verblijfsvergunning. Heeft de referent een tijdelijke vergunning, dan loopt de vergunning van de partner tot dezelfde einddatum. Is de referent Nederlander of heeft de referent een vergunning voor onbepaalde tijd, dan is de vergunning 5 jaar geldig.

Afwijzing: bezwaar en beroep

  • In vreemdelingenzaken is de termijn voor bezwaar en beroep vier weken (artikel 69, eerste lid, Vreemdelingenwet 2000). Dat is korter dan de algemene termijn van zes weken in de Algemene wet bestuursrecht.
  • Volgens de IND staat in het besluit tot welke datum bezwaar kan worden gemaakt.
  • Wordt het bezwaar ongegrond verklaard, dan staat beroep open bij de rechtbank.

Na de verlening

De vergunning geldt zolang aan de voorwaarden wordt voldaan. Bij verlenging kan de IND de aanvraag onder meer afwijzen als de referent niet meer zelfstandig en duurzaam over voldoende middelen van bestaan beschikt of als niet aan de inburgeringsplicht is voldaan (artikel 18 Vreemdelingenwet 2000).

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.