Gemeenten nemen veel beslissingen die burgers direct raken: over vergunningen, uitkeringen, belastingen en handhaving. Tegen veel van die beslissingen is bezwaar mogelijk. Niet elke brief van de gemeente is echter een besluit. Dit artikel legt uit hoe het werkt.

Is de brief een besluit?

Een besluit is een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan met een publiekrechtelijk rechtsgevolg (artikel 1:3 Awb). Bij de gemeente zijn de bestuursorganen onder meer het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester en de gemeenteraad. Voorbeelden van besluiten zijn:

  • het verlenen of weigeren van een vergunning;
  • het toekennen, verlagen of stopzetten van een bijstandsuitkering;
  • een last onder dwangsom of een andere handhavingsbeslissing;
  • een beslissing over een subsidie;
  • een aanslag in de gemeentelijke belastingen, zoals de onroerendezaakbelasting.

Een informatieve brief, een herinnering of een uitnodiging voor een gesprek is meestal geen besluit. Onder een besluit staat in de regel of en hoe bezwaar mogelijk is.

Zienswijze: reageren vóór het besluit

Soms krijgt een inwoner de kans om te reageren voordat het besluit wordt genomen. Dat heet een zienswijze. Wil de gemeente een besluit nemen dat steunt op gegevens over iemand die die gegevens niet zelf heeft gegeven, en zal diegene er naar verwachting bezwaar tegen hebben, dan moet hij in principe eerst de gelegenheid krijgen om zijn zienswijze te geven (artikel 4:8 Awb). Een brief met een voornemen is dus nog geen definitief besluit.

Bezwaar: termijn en inhoud

De termijn voor bezwaar is zes weken (artikel 6:7 Awb). De termijn begint op de dag na de bekendmaking van het besluit (artikel 6:8 Awb).

Een bezwaarschrift wordt ondertekend en bevat ten minste naam en adres, de datum, een omschrijving van het besluit en de redenen van het bezwaar (artikel 6:5 Awb). Ontbreekt er iets, dan krijgt de indiener de kans om dat te herstellen (artikel 6:6 Awb).

Behandeling door de gemeente

De gemeente stelt de indiener in de gelegenheid om gehoord te worden (artikel 7:2 Awb). Veel gemeenten hebben een onafhankelijke bezwaarschriftencommissie die de hoorzitting houdt en de gemeente adviseert (artikel 7:13 Awb).

De beslistermijn is zes weken, of twaalf weken als zo'n commissie adviseert. De termijn kan één keer met maximaal zes weken worden verlengd (artikel 7:10 Awb). Beslist de gemeente te laat, dan kan zij in gebreke worden gesteld. Volgens de Rijksoverheid heeft de gemeente daarna twee weken om te beslissen. Daarna kan een dwangsom gaan lopen (artikel 4:17 Awb).

Het besluit blijft gelden

Een bezwaar schort de werking van het besluit niet op (artikel 6:16 Awb). Een vergunning of last onder dwangsom blijft dus in principe gelden. Bij spoed kan de voorzieningenrechter worden gevraagd een voorlopige voorziening te treffen (artikel 8:81 Awb).

Kosten van bezwaar

Voor de behandeling van een bezwaar is geen recht verschuldigd (artikel 7:15 lid 1 Awb). Wordt het besluit herroepen omdat de gemeente onrechtmatig heeft gehandeld, dan kunnen redelijke kosten op verzoek worden vergoed (artikel 7:15 lid 2 Awb).

Na de beslissing op bezwaar: beroep

Na de beslissing op bezwaar is in de meeste gevallen beroep mogelijk bij de bestuursrechter van de rechtbank, binnen zes weken. Voor beroep is griffierecht verschuldigd. In 2026 is dat voor particulieren € 54 in zaken met een verlaagd tarief (zoals uitkeringen, of de WOZ-waarde en een naheffingsaanslag parkeerbelasting) en € 200 in andere zaken.

Klacht of bezwaar?

Gaat het niet om een besluit, maar om de manier waarop de gemeente of een medewerker zich heeft gedragen, dan is er een klachtprocedure (hoofdstuk 9 Awb). Een klacht is iets anders dan een bezwaar.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.