In het bestuursrecht zijn bezwaar en beroep twee verschillende stappen. Bij bezwaar kijkt het bestuursorgaan zelf opnieuw naar zijn besluit. Bij beroep beoordeelt een onafhankelijke rechter het besluit. De regels staan in de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Bezwaar in het kort

  • Waar: bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, bijvoorbeeld de gemeente, het UWV of de Belastingdienst.
  • Termijn: zes weken (artikel 6:7 Awb).
  • Kosten: voor de behandeling van een bezwaar is geen recht verschuldigd (artikel 7:15 lid 1 Awb).
  • Uitkomst: het besluit blijft in stand, wordt herroepen of wordt gewijzigd.

Beroep in het kort

  • Waar: bij de bestuursrechter. In eerste aanleg is dat meestal de rechtbank.
  • Termijn: zes weken (artikel 6:7 Awb). Bij beroep na bezwaar begint de termijn na de bekendmaking van de beslissing op bezwaar.
  • Kosten: griffierecht (artikel 8:41 Awb).
  • Uitkomst: de rechter kan het beroep gegrond of ongegrond verklaren. Bij een gegrond beroep vernietigt de rechter het besluit geheel of gedeeltelijk.

Eerst bezwaar, dan beroep

In de meeste gevallen is eerst bezwaar nodig voordat beroep bij de rechter mogelijk is (artikel 7:1 Awb). Op die hoofdregel bestaan uitzonderingen. Bezwaar is bijvoorbeeld niet nodig bij een besluit dat is voorbereid met de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (afdeling 3.4 Awb). Daarnaast kan in een bezwaarschrift worden gevraagd om in te stemmen met rechtstreeks beroep bij de rechter. Het bestuursorgaan kan daarmee instemmen als de zaak daarvoor geschikt is (artikel 7:1a Awb). Voor sommige onderwerpen geldt een andere regeling in een bijzondere wet; bij asielbesluiten is bijvoorbeeld direct beroep bij de rechter mogelijk.

Wie redelijkerwijs verweten kan worden dat hij geen bezwaar heeft gemaakt, kan in principe geen beroep instellen (artikel 6:13 Awb).

Griffierecht bij beroep (2026)

Voor beroepschriften die op of na 1 januari 2026 bij de rechtbank zijn ontvangen, gelden volgens de Rechtspraak deze tarieven:

  • € 54: particulieren, in zaken waarvoor een verlaagd tarief geldt (bijvoorbeeld uitkeringen en toeslagen, en belastingzaken zoals inkomstenbelasting en de WOZ-waarde);
  • € 200: particulieren, in andere bestuursrechtelijke zaken;
  • € 397: organisaties en rechtspersonen.

Het griffierecht moet binnen vier weken na de mededeling van de griffier zijn betaald (artikel 8:41 lid 5 Awb).

Hoger beroep

Tegen een uitspraak van de rechtbank is in veel gevallen hoger beroep mogelijk (artikel 8:104 Awb). Ook daarvoor geldt een termijn van zes weken. Hoger beroep gaat naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, tenzij een andere rechter bevoegd is (artikel 8:105 Awb). Andere hogerberoepsrechters zijn:

  • de Centrale Raad van Beroep, onder meer voor sociale zekerheid en ambtenarenzaken;
  • het College van Beroep voor het bedrijfsleven, onder meer voor economisch bestuursrecht;
  • het gerechtshof, voor belastingzaken.

Ook in hoger beroep is griffierecht verschuldigd.

Geen schorsende werking

Bezwaar en beroep schorten de werking van het besluit niet op (artikel 6:16 Awb). Bij spoed kan de voorzieningenrechter worden gevraagd om een voorlopige voorziening (artikel 8:81 Awb).

Proceskosten

De bestuursrechter kan een partij veroordelen in de kosten die een andere partij redelijkerwijs heeft moeten maken voor het beroep en het bezwaar (artikel 8:75 Awb). De vergoeding wordt berekend volgens vaste regels. Een particulier kan alleen in de kosten worden veroordeeld bij kennelijk onredelijk gebruik van procesrecht.

Advocaat en rechtsbijstand

In het bestuursrecht is een advocaat bij bezwaar en bij beroep bij de rechtbank niet verplicht. Bij een laag inkomen en weinig vermogen is gesubsidieerde rechtsbijstand (een toevoeging) mogelijk. Meestal geldt een eigen bijdrage. Griffierecht valt niet onder de toevoeging.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.