Bij loonbeslag wordt een deel van het loon of de uitkering ingehouden om een schuld af te lossen. De werkgever of uitkeringsinstantie betaalt dat deel dan rechtstreeks aan de schuldeiser of de deurwaarder. Een deel van het inkomen is beschermd: de beslagvrije voet. Dit artikel legt uit hoe dat werkt.

Wie mag beslag leggen?

  • Een gerechtsdeurwaarder namens een schuldeiser. Daarvoor is een executoriale titel nodig, zoals een vonnis van de rechter of een notariële akte (artikel 430 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Een incassobureau kan dus niet zelf beslag leggen zonder zo'n titel.
  • Overheidsinstanties met eigen bevoegdheden. De Belastingdienst kan bijvoorbeeld zonder vonnis een openstaande belastingaanslag invorderen met een dwangbevel (artikel 12 Invorderingswet 1990) of met een loonvordering via de werkgever of uitkeringsinstantie (artikel 19 Invorderingswet 1990). Volgens de Belastingdienst wordt een loonvordering altijd vooraf aangekondigd.

De beslagvrije voet

Beslag op loon of een uitkering is alleen geldig voor het deel dat boven de beslagvrije voet uitkomt (artikel 475b Rv). De beslagvrije voet is het deel van het inkomen waarop geen beslag mag worden gelegd.

De berekening staat in artikel 475da Rv. De basis is 95% van de bijstandsnorm die bij de woon- en leefsituatie past. In de formule kunnen daar bedragen bij komen die afhangen van de persoonlijke situatie. De wet noemt ook een maximum. Voor de berekening wordt onder meer gekeken naar het inkomen van de schuldenaar en, als die getrouwd is, van de echtgenoot (artikel 475d Rv).

Volgens de Rijksoverheid gaat altijd ten minste 5% van het netto-inkomen naar de schuldeisers.

Wijziging per 2026

Volgens de Rijksoverheid verandert de berekening van de beslagvrije voet vanaf 1 januari 2026, omdat de regels voor de huurtoeslag veranderen. Daardoor kan de beslagvrije voet in 2026 lager zijn dan in 2025. De beslaglegger informeert de schuldenaar hierover.

Mededeling en controle

De beslaglegger moet de beslagvrije voet schriftelijk meedelen, met de gegevens waarop de berekening is gebaseerd en hoe de berekening is gemaakt (artikel 475i Rv). Dat gebeurt uiterlijk bij het betekenen van het beslag.

Volgens de Rijksoverheid kan de berekening worden nagerekend met de rekentool op uwbeslagvrijevoet.nl. Klopt de berekening niet, of is de situatie veranderd, dan kan contact worden opgenomen met de beslaglegger, het liefst binnen 4 weken. Een verhoging gaat niet automatisch: daar moet om worden gevraagd. Bij een bijstandsuitkering gebeurt de herberekening wel automatisch.

Informatieplicht

Een schuldenaar is verplicht om aan een deurwaarder die beslag mag leggen, op verzoek zijn bronnen van inkomsten op te geven en gegevens te verstrekken die nodig zijn voor de berekening van de beslagvrije voet (artikel 475g Rv).

Andere vormen van beslag

Naast loonbeslag bestaan er andere vormen van beslag, zoals beslag op een bankrekening, op spullen of op een woning. Voor elke vorm gelden eigen regels.

Betalingsregeling en kwijtschelding

Volgens de Belastingdienst kan ook na het begin van een loonvordering nog een betalingsregeling of kwijtschelding worden aangevraagd. Wordt die toegekend, dan wordt de loonvordering ingetrokken.

Hulp bij schulden

Volgens de Rijksoverheid kunnen mensen met schulden terecht bij de gemeente, een schuldhulporganisatie, het Informatiepunt Digitale Overheid in de bibliotheek of Geldfit.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.