In Nederland geldt voor motorrijtuigen een wettelijke verzekeringsplicht. Deze plicht staat in de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM). Wat gebeurt er als een voertuig toch niet verzekerd is en er een aanrijding plaatsvindt? Dit artikel geeft een overzicht van de regels en van de instanties die een rol spelen.

De verzekeringsplicht (WAM)

Volgens artikel 2 WAM zijn de bezitter van een motorrijtuig en degene op wiens naam het kenteken staat, verplicht een aansprakelijkheidsverzekering te sluiten en in stand te houden. Die plicht geldt als met het motorrijtuig op de weg wordt gereden of als het op de weg staat. De plicht geldt ook als het voertuig in het kentekenregister staat ingeschreven en op naam is gesteld, ook als er niet mee wordt gereden. Deze verzekering wordt vaak de WA-verzekering genoemd.

Het doel van de verzekeringsplicht is dat benadeelden van verkeersschade een vergoeding kunnen krijgen van een verzekeraar.

Onverzekerd rijden: strafbaar en controle door de RDW

Rijden zonder verplichte verzekering is strafbaar. Artikel 30 WAM noemt als maximale straf hechtenis van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de tweede categorie.

De RDW vergelijkt dagelijks het kentekenregister met het verzekeringsregister. Lijkt een voertuig niet verzekerd, dan krijgt de kentekenhouder een brief. Volgens de RDW heeft de kentekenhouder dan zes weken om aan te tonen dat het voertuig wel verzekerd was. Gebeurt dat niet, dan kan een boete worden opgelegd. Die boete kan worden aangevochten bij het Openbaar Ministerie. De actuele boetebedragen staan op de website van de RDW.

Wie is aansprakelijk voor de schade?

Wie een aanrijding veroorzaakt, kan aansprakelijk zijn voor de schade van een ander. Of iemand verzekerd is, verandert daar niets aan. Is er geen verzekering, dan kan de benadeelde de schade rechtstreeks op de veroorzaker verhalen. Bij letselschade kan het gaan om bijvoorbeeld medische kosten, inkomensverlies en smartengeld.

Voor aanrijdingen met voetgangers en fietsers geldt een bijzondere regel. Volgens artikel 185 van de Wegenverkeerswet 1994 is de eigenaar of houder van een motorrijtuig in principe verplicht de schade te vergoeden die ontstaat bij een verkeersongeval met personen of zaken die niet door dat motorrijtuig worden vervoerd. Dat geldt niet als het ongeval te wijten is aan overmacht. Deze regel geldt niet voor schade aan een ander motorrijtuig dat in beweging is. Bij een botsing tussen twee auto's gelden de gewone regels van aansprakelijkheid.

Het Waarborgfonds Motorverkeer

Is de veroorzaker niet verzekerd of onbekend, dan kan het Waarborgfonds Motorverkeer een rol spelen. Volgens artikel 25 WAM kan een benadeelde onder voorwaarden een recht op schadevergoeding tegen het fonds geldend maken, onder meer:

  • als niet kan worden vastgesteld wie aansprakelijk is (bijvoorbeeld bij doorrijden na een ongeval);
  • als de verzekeringsplicht niet is nagekomen;
  • als de schade is veroorzaakt met een gestolen voertuig;
  • als voor het voertuig op grond van een wettelijke vrijstelling geen verzekering is gesloten.

Volgens de Rijksoverheid kan het fonds ook betalen als de verzekeraar niet kredietwaardig is.

Voorwaarden en beperkingen

Er gelden voorwaarden. Volgens de Rijksoverheid moet de schade zijn veroorzaakt door een motorvoertuig (of een aanhanger daarvan). Ook moet vaststaan dat een tegenpartij aansprakelijk is. Is de dader onbekend, dan moet de benadeelde kunnen laten zien dat hij geprobeerd heeft de aansprakelijke persoon te vinden, bijvoorbeeld met een politieaangifte, een buurtonderzoek of een advertentie. De Rijksoverheid noemt hiervoor een termijn van 14 dagen.

De wet kent ook beperkingen (artikel 26 WAM):

  • Bij een onbekende veroorzaker vergoedt het fonds schade aan zaken alleen voor zover die schade hoger is dan een bij algemene maatregel van bestuur vastgesteld bedrag.
  • Is de veroorzaker bekend, dan is het fonds pas aansprakelijk als de benadeelde aantoont dat hij alle bekende aansprakelijke personen (en hun verzekeraars) tot betaling heeft aangesproken.

Het fonds kan wat het betaalt weer verhalen op de aansprakelijke personen en op degene die de verzekeringsplicht niet is nagekomen (artikel 27 WAM).

Overzicht

  • Motorrijtuigen moeten verplicht verzekerd zijn (artikel 2 WAM).
  • Onverzekerd rijden is strafbaar (artikel 30 WAM). De RDW controleert het verzekeringsregister.
  • De veroorzaker blijft aansprakelijk, ook zonder verzekering.
  • Het Waarborgfonds Motorverkeer kan onder voorwaarden schade vergoeden als de veroorzaker onverzekerd of onbekend is.

Voor vragen over uw eigen situatie kunt u via jouwrechtzoeker.nl een gecontroleerde professional vinden.